Bất động sản Hà Đông - Tây Nam Thủ Đô

Một số hộ dân bị thu hồi đất phục vụ cho các dự án, sau khi xây lại nhà, cơ quan thuế đã tính thuế xây dựng, buộc chủ hộ phải đóng.

 Thế nhưng, theo công văn của Tổng cục Thuế, hộ gia đình chỉ là người thuê xây dựng nhà ở, không phải là bên nhận thầu xây dựng nên không phải là người nộp thuế.

Người dân thắc mắc

Theo bà Trần Thị Đông (tổ dân phố 2, phường Ninh Hiệp), tháng 12-2013, thị xã Ninh Hòa thu hồi nhà đất của gia đình bà để mở rộng Quốc lộ 1A. Bà được bồi thường hơn 184 triệu đồng. Tháng 4-2014, gia đình bà xây dựng lại nhà mới trên phần đất còn lại hơn 50m2. Nhà xây xong được 3 tháng, Chi cục Thuế thị xã Ninh Hòa yêu cầu gia đình đóng thuế xây dựng, trong đó thuế giá trị gia tăng (GTGT) gần 4 triệu đồng, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hơn 2,3 triệu đồng. Vì bà Đông không có tiền đóng thuế, ngày 23-6-2015, Chi cục Thuế thị xã Ninh Hòa ban hành quyết định về việc cưỡng chế, kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên. Bà Đông thắc mắc gia đình thuộc diện bị thu hồi đất, gặp nhiều khó khăn, nay xây lại nhà sao vẫn bị tính thuế?

Những căn nhà vừa mới xây ở tổ dân phố 2, phường Ninh Hiệp

Mới đây, hàng chục hộ dân bị ảnh hưởng bởi Dự án thoát lũ sông Tắc ở xã Vĩnh Thái, TP. Nha Trang cũng khiếu nại về việc phải đóng thuế xây dựng nhà ở. Ông Võ Khoa Sinh (thôn Thủy Tú, xã Vĩnh Thái) nói: “Chúng tôi xây nhà tại nơi ở mới đã gặp nhiều khó khăn, nay còn thu thuế nữa khiến người dân cảm thấy bị thiệt thòi”.

Có hoạt động xây dựng là phải nộp thuế

Trả lời thắc mắc của bà Trần Thị Đông, ông Trần Hữu Tự - Chi cục trưởng Chi cục Thuế thị xã Ninh Hòa cho biết, trước đây, UBND tỉnh có chính sách miễn giảm thuế cho các trường hợp tái định cư, nhưng sau này Bộ Tài chính không chấp nhận nên chính sách ưu đãi thuế bị bãi bỏ. Về việc thu thuế xây dựng, ông Tự khẳng định: “Việc thu thuế xây dựng các công trình dân dụng là đúng luật. Tuy nhiên, các chủ hộ gia đình không phải là đối tượng chịu thuế mà là thầu xây dựng. Nhà nước thu thuế, còn giữa chủ nhà và bên thầu thỏa thuận cấn trừ với nhau. Tuy nhiên, khi kiểm tra, hộ bà Đông không cung cấp được hợp đồng xây dựng nên buộc phải chịu thuế. Việc tính thuế GTGT và thuế TNCN trong trường hợp của bà Đông là đúng với quy định. Do quá thời gian quy định nộp thuế (90 ngày từ ngày có thông báo) nhưng cá nhân không chịu đóng nên cơ quan thuế phải ra quyết định cưỡng chế”.

Cùng chung quan điểm, ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND TP. Nha Trang cho biết: “Việc đóng thuế xây dựng các công trình nhà ở mới là điều bắt buộc. Trong pháp lệnh cũng như Luật Quản lý thuế không phân biệt các trường hợp, các công trình dân dụng xây mới dù là ở trong khu tái định cư cũng đều phải chịu thuế xây dựng”.

Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ chủ nhà hay chủ thầu phải chịu thuế xây dựng? Nếu chủ nhà tự thuê nhân công, mua vật tư xây dựng thì ai chịu thuế? Không riêng Khánh Hòa mà rất nhiều địa phương trên cả nước đã có nhiều ý kiến về vấn đề này. Vì thế, Tổng cục Thuế đã có Công văn số 3700 ngày 11-11-2004 yêu cầu Cục Thuế các địa phương tăng cường biện pháp quản lý, phối hợp với các ngành chức năng liên quan và chính quyền địa phương để thu thuế xây dựng đối với các đối tượng nhận thầu xây dựng nhà ở tư nhân, thay vì áp dụng biện pháp thu thuế chủ hộ nộp thay chủ thầu xây dựng.

Trả lời các văn bản của Cục Thuế một số địa phương về vấn đề này, Tổng cục Thuế cũng có công văn khẳng định rõ ràng về trách nhiệm cơ quan thuế địa phương là thu thuế với nhà thầu chứ không được thu thuế này đối với hộ gia đình.



Theo Phòng Tổng hợp nghiệp vụ dự toán Cục Thuế tỉnh Khánh Hòa: Trong hoạt động xây dựng nói chung, xây dựng nhà ở nói riêng thì người nộp thuế là tổ chức, cá nhân ký hợp đồng thi công với chủ công trình. Tinh thần của Công văn 3700 của Tổng cục Thuế đã nói lên thực trạng quản lý thu thuế đối với các tổ chức, cá nhân xây dựng nhà ở cho người dân là một việc hết sức khó khăn. Tuy biết rằng người nộp thuế phải là người nhận thi công, nhưng trong thực tế quản lý, nhất là đối với vùng nông thôn, vùng ven đô thị, người dân khi xây nhà không ký hợp đồng thi công với các đơn vị đã đăng ký kinh doanh ngành nghề xây dựng, khi đội thuế xã, phường đến công trình để thực hiện công tác quản lý thuế thì chủ công trình không cung cấp hợp đồng, không cung cấp thông tin một cách đầy đủ, chính xác về người thi công, dẫn đến cơ quan thuế không thể liên hệ để làm việc, quản lý thuế đối với bên thi công. Trong những trường hợp đó, cơ quan thuế đề nghị chủ công trình sẽ phải nộp thuế thay. Mặt khác, nhiều chủ công trình đã tự thỏa thuận nộp thuế thay cho bên thi công. Có thể nói đây là một biện pháp, giải pháp chống thất thu về thuế trong tình trạng hoạt động xây dựng chưa đảm bảo theo nguyên tắc chung (không ràng buộc việc phải ký hợp đồng thi công với các tổ chức, cá nhân đã đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước).